Nieuw rapport, opgesteld door GSMA Intelligence in samenwerking met Huawei, gepubliceerd tijdens de Digital Learning Week van UNESCO
PARIJS, 15 september 2026 /PRNewswire/ — Meer dan een op de drie mensen (38%) is nog steeds niet online, ondanks dat zij toegang hebben tot mobiel breedband – en een gebrek aan digitale vaardigheden is daar vaak de oorzaak van, zo blijkt uit nieuw onderzoek dat gisteren werd gepubliceerd.
Het nieuwe rapport, “Bridging the Divide: Enhancing Digital Literacy in the AI Era“, opgesteld door GSMA Intelligence en tot stand gekomen in samenwerking met Huawei, identificeert een digitale kloof die 3,1 miljard mensen treft en wordt veroorzaakt door een gebrek aan digitale vaardigheden, vertrouwen bij gebruikers en AI-geletterdheid.
AI vergroot zowel de toegang als de risico’s
Bestaande prognoses voor de sector wijzen erop dat het dichten van de vaardigheidskloof tegen 2030 ongeveer 3,5 biljoen USD aan het wereldwijde bbp zou kunnen toevoegen, waarbij meer dan 90% van die winst naar lage- en middeninkomenslanden (LMIC’s) zou gaan. Momenteel heeft 96% van de wereldbevolking fysiek toegang tot mobiel breedband.
Het rapport, dat tijdens de Digital Learning Week van UNESCO werd gepresenteerd, stelt dat artificiële intelligentie voor achtergestelde gemeenschappen zowel een brug als een barrière kan vormen. AI-gestuurde spraakassistenten en toepassingen die werken met afbeeldingen, audio en video kunnen gebruikers met beperkte lees- en schrijfvaardigheden helpen om tekstinvoer te omzeilen. Tegelijkertijd verhogen ze de vereisten op het gebied van veiligheid en kritisch denken om veilig te kunnen deelnemen. De studie waarschuwt echter dat gebruikers tegenwoordig inzicht moeten hebben in gegevensprivacy en risico’s zoals fraude en deepfakes moeten kunnen herkennen.
Het onderzoek verwijst naar statistieken van de Wereldbank waaruit blijkt dat GenAI-geletterdheid de meest waardevolle vaardigheidscategorie vormt, met loonpremies tot 36%, aanzienlijk hoger dan het rendement op zowel digitale vaardigheden als traditionele AI-vaardigheden.
Zonder gerichte maatregelen op het gebied van digitale basisopleiding dreigt de snelle invoering van AI volgens de auteurs bestaande ongelijkheden te bestendigen, zelfs in gebieden met volledige netwerkdekking.
Mobiele klaslokalen ontwikkelen vaardigheden in afgelegen gebieden
Initiatieven voor digitale inclusie richten zich doorgaans op mensen die het grootste risico lopen op digitale uitsluiting, waaronder plattelands- en afgelegen gemeenschappen, kinderen en leerkrachten in plattelandsscholen, ouderen en vrouwen en meisjes.
Het rapport benadrukt de noodzaak van uitvoeringsmodellen op gemeenschapsniveau en noemt Huawei’s Skills on Wheels-initiatief als een in de praktijk beproefd voorbeeld – met name de door zonne-energie aangedreven mobiele DigiTruck-klaslokalen, die hardware, connectiviteit op het platteland en praktijkgerichte opleidingen, waaronder AI-geletterdheid, naar regio’s zonder aansluiting op het elektriciteitsnet brengen.
Sinds 2019 hebben opleidingen die via Skills on Wheels-projecten worden aangeboden meer dan 130.000 mensen in 21 landen bereikt, terwijl nog meer mensen er indirect van hebben geprofiteerd. DigiTruck-trainers moedigen deelnemers aan hun nieuw verworven vaardigheden met anderen te delen, en uit de praktijk blijkt dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. Uit een rapport over DigiTruck van het Keniaanse ministerie van Informatie, Communicatie en Digitale Economie blijkt dat 79% van de ondervraagde DigiTruck-deelnemers hun nieuw verworven digitale vaardigheden had doorgegeven aan familieleden en mensen uit hun omgeving.
Beleidsmakers aangespoord om AI-geletterdheid als essentiële infrastructuur te beschouwen
Om de gebruikskloof te dichten, roept het rapport beleidsmakers, telecomoperatoren en technologieleveranciers op om samen te werken en zich op vier prioriteiten te richten:
- Praktische AI-kennis, onlineveiligheid en informatieverificatie als nationale basiskwalificatie beschouwen.
- Meertalige spraak- en conversatie-interfaces invoeren voor openbare diensten om technische obstakels voor gebruikers tot een minimum te beperken.
- Mobiele leereenheden op grotere schaal inzetten via sectoroverschrijdende partnerschappen die de connectiviteit van operatoren, technologie van leveranciers en lokale ngo-netwerken combineren.
- Prestaties meten aan de hand van het zelfstandig uitvoeren van taken en weerbaarheid tegen fraude, in plaats van het aantal deelnemers.
“Digitale geletterdheid kan niet langer aan de hand van statische drempels worden gedefinieerd”, aldus Tim Hatt, hoofd onderzoek en consultancy bij GSMA Intelligence. “Connectiviteit alleen volstaat niet; vaardigheden, systeemontwerp en vertrouwen moeten samen evolueren. Om deze kans ter waarde van biljoenen dollars te benutten, moeten belanghebbenden gelaagde AI-geletterdheid rechtstreeks integreren in het dagelijkse leven en werk van mensen via vertrouwde kanalen binnen de gemeenschap.”
“Mobiele klaslokalen hebben aangetoond van enorme waarde te zijn om achtergestelde bevolkingsgroepen te helpen fysieke en psychologische barrières voor technologie te doorbreken”, aldus Gavin Allen, Executive Editor-in-Chief bij Huawei. “We zullen blijven samenwerken met lokale overheden en partners uit de sector om digitale geletterdheid te bevorderen en ervoor te zorgen dat niemand achterblijft bij onze overgang naar de AI-economie.”
Dit najaar wordt in Frankrijk een nieuw DigiTruck-programma gelanceerd. Het zal verschillende steden in de regio Île-de-France aandoen en zich met opleidingen in digitale vaardigheden richten op gemeenschappen met lage inkomens en achtergestelde gemeenschappen.
Het volledige rapport is beschikbaar op het onderzoeksportaal van GSMA Intelligence:
https://www.gsmaintelligence.com/research/research-file-download?reportId=83651&assetId=83691
